Web sitesi projelerinin uzamasının ve bütçeyi aşmasının en yaygın nedeni teknik zorluk değildir. Neredeyse her seferinde aynı şey olur: proje başlarken cevaplanmamış sorular, iş ortasında karar krizine dönüşür. Tasarım onaylanır, sonra "aslında şu bölüm de olmalı" denir; içerik beklenirken takvim kayar; yayına iki gün kala kimsenin aklına gelmeyen bir yasal metin ortaya çıkar.
Aşağıdaki 12 soruyu teklif almadan önce yanıtlarsanız iki şey kazanırsınız: gelen teklifleri elmayla elmayı karşılaştırarak değerlendirebilirsiniz ve proje süresince çıkacak sürprizlerin büyük kısmını baştan elemiş olursunuz.
1. Bu site kime ne yaptırmalı?
Bir web sitesinin tek bir birincil işi olmalıdır: teklif formu doldurtmak, telefon ettirmek, randevu aldırmak, ürün sattırmak veya aday başvurusu toplamak. "Hem kurumsal görünsün hem satsın hem blog olsun" cümlesi bir hedef değil, bir dilek listesidir. Birincil hedefi bir cümleyle yazın; tasarımdan menüye kadar her karar bu cümleye göre verilecek.
2. Ziyaretçi siteye hangi soruyla geliyor?
İnsanlar sitenize "şu firmayı tanıyayım" diye değil, bir sorunu çözmek için gelir: fiyat ne kadar, bu işi ne kadar sürede yaparsınız, benim sektörümde iş yaptınız mı, güvenilir misiniz. Bu soruları önem sırasıyla listeleyin. Ana sayfanız bu listenin ilk üçünü ilk ekranda karşılamıyorsa tasarım ne kadar güzel olursa olsun iş görmez.
3. İçeriği kim, ne zaman yazacak?
Projelerin en sık takıldığı yer burasıdır. Ajans tasarımı bitirir, sonra haftalarca metin bekler. İçeriği siz mi yazacaksınız, ajans mı yazacak, yoksa siz taslak verip ajans mı düzenleyecek? Kim yazarsa yazsın bir teslim tarihi belirleyin ve bunu sözleşmeye yazın.
Pratik kural: içerik hazır değilse tasarım da başlamasın. Lorem ipsum üzerine kurulan tasarım, gerçek metin gelince neredeyse her zaman yeniden yapılır.
4. Kaç sayfa gerçekten gerekiyor?
Sayfa sayısı bir gösterge değil, bir maliyet kalemidir. Güncellenmeyecek bir sayfa, siteye değer katmadığı gibi arama motorunda da zayıf içerik olarak kalır. Şu listeyle başlayın ve her ek sayfa için "bu sayfa hangi soruyu cevaplıyor?" diye sorun:
- Ana sayfa
- Her ana hizmet için birer sayfa
- Hakkımızda
- Referanslar veya vaka çalışmaları
- İletişim
- Yasal metinler (KVKK aydınlatma, gizlilik, çerez politikası)
5. Sitenin sahibi kim olacak?
Alan adı (domain) kimin adına kayıtlı? Hosting hesabı kimin? Kaynak koda ve yönetim paneline erişiminiz olacak mı? Bu üçü sizin adınıza değilse, ajansla yollarınızı ayırdığınız gün siteniz rehin kalır. Alan adının kendi adınıza veya şirketiniz adına kayıtlı olmasında ısrar edin; bu, pazarlık konusu değildir.
6. İçeriği kendiniz güncelleyebilecek misiniz?
Bir fiyat değişikliği, yeni bir hizmet, güncellenen bir telefon numarası için ajansa ücretli talep açmak zorunda kalmak, zamanla en büyük gizli maliyettir. Yönetim panelinden hangi alanları değiştirebileceğinizi teklif aşamasında net olarak sorun ve panelin demosunu görmek isteyin.
7. Mobilde nasıl görünecek?
Türkiye'de kurumsal sitelere gelen trafiğin ağırlığı mobildedir ve Google da sıralama değerlendirmesini sitenin mobil sürümü üzerinden yapar. "Mobil uyumlu" ifadesi yeterli değildir: menü tek elle kullanılabiliyor mu, telefon numarası tek dokunuşla aranıyor mu, form alanları klavye açıldığında kayboluyor mu? Onay öncesi tasarımı kendi telefonunuzda görmek isteyin.
8. Hız için ne yapılacak?
Site hızı hem kullanıcı deneyimi hem de arama sıralaması açısından ölçülen bir kalite sinyalidir. Google'ın Core Web Vitals adını verdiği üç ölçüt için yayımladığı "iyi" eşikleri şunlardır:
- LCP (en büyük içeriğin görünme süresi): 2,5 saniye ve altı
- INP (etkileşime yanıt süresi): 200 milisaniye ve altı
- CLS (görsel kayma): 0,1 ve altı
Teklifte bu üç ölçüt için bir taahhüt var mı? Yoksa sorun. "Sonra optimize ederiz" cevabı, pratikte "optimize edilmeyecek" demektir; hız sonradan eklenen bir özellik değil, baştan verilen mimari kararların sonucudur.
9. Arama motorlarına dair ne yapılıyor?
SEO ayrı bir hizmettir ama bir web sitesinin doğduğu anda taşıması gereken bir teknik taban vardır: her sayfaya benzersiz başlık ve açıklama, düzgün adres yapısı, sitemap.xml, robots.txt, yapısal veri işaretlemesi, eski adreslerden yenilerine 301 yönlendirme. Bunlar "ekstra" değil, asgari standarttır. Teklifte yer alıp almadığını kontrol edin.
10. Hangi yasal metinler gerekiyor?
Formla kişisel veri topluyorsanız (ad, telefon, e-posta) KVKK aydınlatma metni ve açık rıza akışı zorunludur. Çerez veya ölçümleme kullanıyorsanız çerez politikası ve onay bandı gerekir. Bu metinlerin taslağını ajans hazırlayabilir; ancak son hâlini bir hukukçuya okutmanız gerekir — internetten kopyalanan metin sizi korumaz.
11. Yayın sonrası ne olacak?
Bir web sitesi, teslim edilip biten bir iş değildir. Güncellemeler, yedekler, güvenlik yamaları, ölçüm raporları ve küçük iyileştirmeler devam eder. Bakım kapsamını yazılı olarak netleştirin: neler dahil, aylık kaç saat destek var, acil bir arızada yanıt süresi ne?
12. Başarıyı neyle ölçeceksiniz?
Ziyaretçi sayısı tek başına bir başarı ölçüsü değildir. Anlamlı ölçüt, sitenin birinci sorudaki hedefi kaç kez gerçekleştirdiğidir: kaç form, kaç telefon, kaç randevu. Yayın öncesinde ölçümlemenin kurulduğundan ve bu olayların gerçekten kaydedildiğinden emin olun. Ölçmediğiniz şeyi iyileştiremezsiniz.
Özet
Bu 12 sorunun yanıtı bir sayfayı geçmez ama size teklif karşılaştırmasında kaybettiğiniz haftaları geri kazandırır. Yanıtları yazılı hâle getirin ve teklif isteyeceğiniz her firmaya aynı belgeyi gönderin. Gelen tekliflerin ne kadar farklılaştığını görmek bile başlı başına öğreticidir.
Bu soruları birlikte yanıtlamak isterseniz, ücretsiz ön görüşmede projenizi konuşabiliriz. Karar vermeden önce nereye para harcadığınızı bilmeniz, bizim de doğru işi yapabilmemiz için gereklidir.
Bu yazı Web Tasarım hizmet alanımızla ilgilidir. Profesyonel destek için sayfayı inceleyebilirsiniz.